Hi-Fi DAC-omzetters

Hi-Fi DAC- en ADC-omzetters verbinden apparaten die met digitaal en analoog geluid werken. Een DAC zet een digitaal signaal om in een analoog signaal, terwijl een ADC een analoog signaal omzet in digitale gegevens. Bepaal bij je keuze eerst de richting van de omzetting en controleer daarna de ingangen, uitgangen, ondersteunde signalen en de plaats van het apparaat in de installatie. De compatibiliteit van de hele signaalweg is doorslaggevend, niet alleen het aantal aansluitingen of functies.

Hi-Fi DAC- en ADC-omzetters

Een DAC, een digitaal-naar-analoogomzetter, ontvangt geluid van een computer, netwerkspeler, televisie of andere digitale bron. Aan de uitgang levert hij een analoog signaal voor een geïntegreerde versterker, voorversterker, actieve luidsprekers of koptelefoonversterker.

Een ADC, een analoog-naar-digitaalomzetter, werkt andersom. Hij maakt het analoge signaal geschikt voor opname of verdere digitale verwerking in een computer, recorder of ander apparaat. De bron kan de lijnuitgang van een speler, mengpaneel of voorversterker zijn. Controleer altijd welk type ingang en welk ingangsniveau de betreffende ADC verwacht.

Sommige apparaten combineren een DAC en een ADC. Die aanduiding vertelt op zichzelf echter niet welke poorten ingangen of uitgangen zijn en of beide richtingen tegelijk gebruikt kunnen worden. Volg de beschrijving van de afzonderlijke aansluitingen en de richting van het signaal.

Digitaal naar analoog tegenover analoog naar digitaal

Eigenschap	DAC: digitaal naar analoog	ADC: analoog naar digitaal
Ingang	Digitaal audiosignaal	Analoog audiosignaal
Uitgang	Analoog signaal	Digitale gegevens
Typisch gebruik	Een digitale bron afspelen via het analoge deel van de installatie	Een analoge bron digitaliseren, opnemen of digitaal verwerken
Wat controleer je bij de ingang?	Digitale aansluiting, formaat en compatibiliteit van de bron	Type analoog signaal, aansluiting en ingangsniveau
Wat controleer je bij de uitgang?	Aansluiting, vast of regelbaar niveau en ingang van het doelapparaat	Digitale aansluiting, gegevensformaat en ontvangend apparaat
Plaats in de installatie	Tussen de digitale bron en de analoge versterkertrap	Tussen de analoge bron en digitale opname of verwerking

Bepaal de richting van de omzetting niet alleen aan de hand van de vorm van de aansluiting. Afhankelijk van de uitvoering kan USB geluid ontvangen, een gedigitaliseerd signaal versturen, stroom leveren of voor onderhoud dienen. Ook een analoge aansluiting laat niet automatisch zien of het een ingang of uitgang is.

De plaats van de omzetter in een Hi-Fi-installatie

De DAC tussen bron en versterking

Een losse DAC sluit je meestal aan na de digitale bron en vóór de analoge versterkertrap. De signaalweg kan van de digitale uitgang van de speler naar de DAC lopen en van diens analoge uitgang naar de lijningang van de versterker. Bij het plannen van de hele keten kun je ook de pagina Hi-Fi systemen bekijken.

Ga eerst na of de bron, versterker of actieve luidspreker de benodigde DAC al heeft ingebouwd. Een los model is vooral zinvol om een ontbrekende aansluiting toe te voegen, meerdere bronnen aan te sluiten of functies van de installatie te scheiden.

De ADC vóór opname of verwerking

De ADC komt na de analoge bron of voorversterker en vóór de computer, recorder of een volgende digitale trap. Controleer bij een platenspeler of er een phono-voorversterker in de signaalweg zit. Een gewone lijningang van een ADC is doorgaans niet bedoeld om rechtstreeks een platenspelerelement op aan te sluiten.

Het uitgangsniveau van de bron moet passen bij de ingang van de ADC. Houd bij een regelbare bron de indicatie op de omzetter en de instructies van de fabrikant in de gaten, zodat het ingangssignaal niet te zwak is en de ingang niet wordt overstuurd.

De omzetter en andere componenten

Een DAC met regelbare uitgang kan in een ondersteunde aansluiting gedeeltelijk als voorversterker dienen. Bij een vaste lijnuitgang regel je het volume op de versterker of op een losse voorversterker. Bijbehorende componenten vind je in de categorie Hi-Fi versterkers en voorversterkers.

Sluit passieve modellen uit de categorie Hi-Fi luidsprekers niet rechtstreeks aan op een gewone lijnuitgang van een DAC: ze hebben een eindversterker nodig. Actieve luidsprekers hebben een ingebouwde versterker, maar ook daarbij moeten het type ingang en de manier van volumeregeling passen.

Wat controleer je bij je keuze?

Heb je digitaal-naar-analoogomzetting of analoog-naar-digitaalomzetting nodig? Kies op basis daarvan een DAC, ADC of gecombineerd apparaat.
Welke aansluiting op de bron is echt een uitgang? Controleer de aanduiding, de overdrachtsrichting en het type signaal.
Welke aansluiting van de omzetter kan die uitgang ontvangen? Dezelfde poortvorm garandeert nog niet dezelfde functie.
Welk signaal levert de uitgang van de omzetter? Dat moet passen bij de ingang van het volgende component.
Is de analoge uitgang van de DAC vast of regelbaar? Bepaal op welk apparaat je het volume gaat regelen.
Verwacht de ADC een analoge lijningang, microfooningang of een ander type ingang? Deze typen zijn niet automatisch onderling uitwisselbaar.
Ondersteunen de bron, de omzetter en het doelapparaat hetzelfde digitale formaat?
Werkt de USB-verbinding met je computer of mobiele apparaat? Controleer het systeem, het stuurprogramma, de gegevensverbinding en de voeding.
Heb je meer ingangen, een koptelefoonuitgang of omschakeling op afstand nodig? Zoek functies die bij je werkelijke gebruik passen.
Heb je de benodigde kabels en vrije ingangen? Teken de route van de bron tot aan het afspelen of opnemen.

Aansluitingen, formaten en voeding

Digitale aansluitingen zijn onder meer USB, optisch en coaxiaal, met eventueel andere aansluitingen afhankelijk van het apparaat. Elke ingang kan andere formaten en functies ondersteunen. Een optische en een elektrisch coaxiale verbinding kun je niet onderling vervangen door alleen een passieve verandering van de aansluiting.

Aan de analoge kant kom je ongebalanceerde en gebalanceerde aansluitingen tegen. Stem je keuze af op de uitgang van de DAC, de ingang van de versterker en de bedrading van de contacten. Werk bij een ADC andersom: bepaal de analoge uitgang van de bron, de geschikte ingang van de omzetter en de daaropvolgende digitale uitgang.

Vergelijk de bemonsteringsfrequentie, bitdiepte en ondersteunde formaten met de bron en het materiaal dat je gaat gebruiken. Op een computer kunnen het besturingssysteem, het afspeel- of opnameprogramma en het bijbehorende stuurprogramma de instelling beïnvloeden. Controleer ook of de omzetter stroom krijgt via de gegevenspoort of een aparte voeding nodig heeft.

Hoe bereid je de signaalweg voor?

Bepaal het bronapparaat en de uitgang die je wilt gebruiken.
Stel vast of daar een digitaal of analoog signaal uit komt.
Kies een DAC om een digitaal signaal om te zetten in analoog of een ADC om een analoog signaal om te zetten in digitaal.
Controleer de ingang van de omzetter, de aansluiting en het ondersteunde type signaal.
Vergelijk de uitgang van de omzetter met de ingang van het volgende apparaat.
Bepaal waar je het volume of het ingangsniveau regelt.
Controleer de voeding, softwarevereisten en benodigde kabels.

Zo'n schema laat zien of je een losse omzetter nodig hebt, een gecombineerd model of alleen de omzetter die al in je installatie zit op de juiste manier moet gebruiken.