Wat is 180-grams vinyl en is het beter dan een gewone LP?

Vinylplaten maken al een tijdje een enorme comeback. Hun nostalgische charme, verwarmende analoge geluid en het ritueel van het spelen trekken niet alleen verzamelaars maar ook nieuwe luisteraars aan. Maar niet alle platen zijn hetzelfde. Misschien ben je de term 180g LP wel eens tegengekomen of heb je thuis al zo'n plaat in je collectie. Maar wat betekent het? En waarom kunnen sommige LP-spelers deze LP-platen niet goed afspelen? Laten we er eens wat dieper op ingaan.

Wat houdt het gramgewicht in van de LP-plaat?

Het gramgewicht van een LP-plaat verwijst naar het gewicht en, indirect, de dikte. Dit zijn de meest voorkomende soorten platen voor audiofielen:

• 120 - 140 gram: Dit zijn de gewone lichtere platen die al tientallen jaren worden gemaakt en nog steeds het grootste deel van de productie uitmaken.
• 180 - 190 gram: Deze platen, die 'zwaargewicht vinyl' worden genoemd, zijn dikker, beter bestand tegen vervorming en bieden een betere geluidskwaliteit als ze goed worden afgespeeld. Ze worden vaak gebruikt voor heruitgaven van klassieke albums of speciale of beperkte edities.
• 200 gram en meer: Dit soort platen zijn erg zeldzaam, meestal geperst voor speciale beperkte edities.

Hoe weet ik of ik een LP van 180 gram heb?

Wil je zeker weten dat je een LP van 180 gram hebt? Hier zijn een paar snelle en eenvoudige manieren om dit te controleren:

• Etiket op de hoes: controleer het etiket of de sticker op de hoes of direct op de LP, waarop kan staan '180 g vinyl' of 'heavyweight vinyl'. Als er niets te zien is, zit de originele sticker misschien nog op het vinyl, dat misschien al in de prullenbak is verdwenen.
• Randdikte: kijk naar de zijkant en vergelijk de dikte met gewone LP's. Als deze dikker is, is de LP waarschijnlijk 180 gram.
• Weeg de LP in je hand: als de LP zwaarder en dikker aanvoelt dan een standaard LP, is de kans groot dat het vinyl van 180 gram is.
• Weeg de LP: als je absoluut zeker wilt zijn, leg je de LP op een weegschaal die zeer nauwkeurig weegt.

Niet alle fabrikanten van vinylplaten vermelden het gewicht van de LP op de verpakking of in de begeleidende documentatie. Als deze informatie beschikbaar is, vind je die in de productspecificaties van de leverancier en nemen we die op onze website op in de beschrijving van de plaat. We krijgen deze gegevens echter niet altijd, omdat sommige leveranciers ze niet opgeven.

Wat zijn de belangrijkste voordelen van de LP van 180 gram?

Waarom zijn ze dan begonnen met het persen van LP's in de variant van 180 gram? Dit is voornamelijk om de volgende drie redenen:

• Duurzaamheid en langere levensduur: zwaardere en dus robuustere LP's zijn minder gevoelig voor buigen, golven, barsten en schade. Vinylliefhebbers wilden platen die langer meegaan. 
• Betere stabiliteit op de draaitafel: een hoger gewicht zorgt ervoor dat de plaat beter op de speler ligt, minder krom trekt en minder trilt, wat het afspelen en de geluidskwaliteit ten goede komt. 
• Verzamelbaarheid: dikkere platen zien er luxueuzer uit en voelen ook zo aan, dus labels zijn ze gaan gebruiken als teken van kwaliteit of voor een gevoel van exclusiviteit. Een dikkere plaat biedt een betere ondersteuning voor kwaliteitsafbeeldingen en gekleurde vinylvarianten, wat bijdraagt aan de visuele waarde van de hele collectie. LP's van 180 gram hebben over het algemeen een hogere verzamelwaarde, omdat op dit type platen heruitgaven, speciale edities of gelimiteerde oplages van artiesten worden uitgebracht.

Waarheid of mythe?

Maar betekent dit dat een zwaardere LP altijd beter is? Niet echt. De technische normen voor het persen of snijden van groeven zijn hetzelfde voor alle LP's, ongeacht hun gewicht. De kwaliteit van het materiaal en de opname, de mastering, maar ook de juiste LP-speler zijn cruciaal voor de kwaliteit van het afgespeelde geluid.

Niet elke platenspeler kan LP's van 180 gram afspelen

Hoewel zwaardere LP's een betere geluidskwaliteit kunnen bieden, zijn niet alle platenspelers zijn gebouwd om ze af te spelen. Er kunnen verschillende problemen optreden met goedkope LP-spelers:

1. Naalddruk
De naalddruk bepaalt hoeveel druk de naald op de plaat uitoefent. Als het te zwak is, kan de naald overslaan. Als het te sterk is, kan het de groeven beschadigen. Bij LP's van 180 gram kan de druk verkeerd zijn ingesteld, omdat goedkope platenspelers dit meestal niet kunnen.
Oplossing: Gebruik een platenspeler met instelbare druk en volg de aanbevelingen van de fabrikant van de cartridge.

2. Gewicht en stabiliteit van de platenspeler
Het plateau van de platenspeler, het deel waar de LP op ligt, moet van goede kwaliteit zijn en zwaar genoeg om niet te wiebelen tijdens het afspelen. Goedkope platenspelers hebben vaak plastic plateaus die niet stabiel genoeg zijn. Bovendien zijn ze meestal kleiner (enkel formaat), zodat ze niet voldoende ondersteuning bieden voor grote LP-platen, en de plaat kan zijwaarts kantelen onder hun gewicht, wat resulteert in verlies van naaldcontact met het LP-oppervlak, overslaan en mogelijke verslechtering van de afspeelkwaliteit.
Oplossing: Als de platenspeler upgrades toelaat, is het aan te raden om een zwaarder plateau of stabilisator te gebruiken om het contact tussen de plaat en het oppervlak te verbeteren.

3. Type aandrijving: riemaandrijving versus directe

• Directe aandrijving, voornamelijk gebruikt bij professionele platenspelers en dj-uitrusting, betrouwbaar en stabiel.
• Riemaandrijving: gebruikelijk bij platenspelers voor thuis maar als deze niet krachtig genoeg is, kan de platenspeler moeite hebben om zwaardere platen soepel te draaien.

Oplossing: Koop een hoogwaardige en krachtige platenspeler die tientallen jaren meegaat. 😊

Hoe geniet je optimaal van LP's van 180 gram?

Als je al een LP van 180 gram hebt of overweegt er een te kopen, raden we je het volgende aan:

• Controleer de technische specificaties van de platenspeler. Is de gekozen platenspeler geschikt voor het afspelen van zwaardere LP's? Is de naalddruk instelbaar?
• Gebruik een hoogwaardige cartridge. Een goede cartridge is essentieel voor een goed geluid en een zachte weergave van platen.
• Stel de platenspeler correct in: zorg ervoor dat de naald de juiste druk heeft en dat het plateau stabiel staat.
• Zorg ervoor dat je de platen en de naald van de platenspeler regelmatig onderhoudt. Stof en vuil kunnen de slijtage aanzienlijk verhogen en de geluidskwaliteit negatief beïnvloeden.
• Investeer in een betere platenspeler: als je van plan bent om een collectie LP's aan te leggen en momenteel alleen een basismodel hebt, is het misschien tijd voor een upgrade.

Weet je niet zeker of je platenspeler voldoet? Neem contact met ons op.
En als je al zeker weet dat je platenspeler het aankan, duik dan in onze selectie van LP's van 180 gram en maak je keuze. 

Bron van foto: Wikimedia Commons, Pink Floyd-archief, Pro-Ject-archief